Jak długa jest historia marki Bogucice i dlaczego to niejednorodna opowieść

Korzenie porcelany Bogucice sięgają 1922 roku, kiedy w katowickiej dzielnicy Bogucice powstała fabryka porcelany założona przez B. Czudaję, przejęta rok później przez amerykański koncern Harrimana i rozbudowana do jednego z większych zakładów porcelanowych okresu międzywojennego – produkowano w niej zarówno elektroporcelanę przemysłową, jak i porcelanę użytkową wysokiej jakości. Po II wojnie światowej zakład działał jako Zakłady Porcelanowe Bogucice, a w 1955 roku wprowadzono nowy znak firmowy w postaci litery „B” w okręgu.

W odróżnieniu od fabryk o nieprzerwanej historii produkcji, losy Bogucic po 1994 roku nie były ciągłe – fabrykę w tym roku zamknięto, a kompleks przeszedł w ręce prywatne w ramach prywatyzacji, po czym kolejne podmioty zmagały się z trudnościami finansowymi. Sam zabytkowy kompleks fabryczny w Bogucicach od 2012 roku funkcjonuje jako odrestaurowana przestrzeń biurowo-usługowa, a nie czynny zakład produkcyjny. Markę Porcelana Bogucice kontynuuje dziś odrębne przedsiębiorstwo, które w 2023 roku obchodziło stulecie obecności marki na rynku – warto o tym wiedzieć, bo ciągłość Bogucic jest przede wszystkim ciągłością nazwy i tradycji wzorniczej, a nie jednego, nieprzerwanie działającego zakładu w tej samej lokalizacji.

Co dziś wyróżnia wzornictwo porcelany Bogucice na tle innych polskich fabryk

Porcelana śląska spod znaku Bogucic pozycjonuje się jako marka łącząca regionalną tradycję z bardziej współczesnym podejściem do wzornictwa niż najstarsze polskie fabryki porcelany – widać to choćby w Kolekcji Śląskiej, nawiązującej do lokalnego folkloru i podań, obok linii o zdecydowanie nowocześniejszym, minimalistycznym charakterze. Oferta obejmuje zarówno klasyczną porcelanę twardą, jak i serie porcelany kostnej (bone china) – cieńszej, bardziej prześwitującej odmiany porcelany, w której część masy ceramicznej zastępuje popiół kostny, co daje charakterystyczny, delikatny wygląd naczynia przy zachowaniu odpowiedniej wytrzymałości użytkowej.

W praktyce oznacza to, że w ofercie Bogucic łatwiej niż u niektórych innych polskich producentów porcelany znaleźć obok siebie zarówno stonowany, uniwersalny wzór do codziennego stołu, jak i bardziej dekoracyjną serię tematyczną czy prezentową – ale też, że marka nie ma jednej, spójnej „wizytówki” stylistycznej, tak jak np. porcelana hotelowa kojarzona z Lubianą. Wybierając zastawę Bogucice, warto więc patrzeć bardziej na konkretną kolekcję niż zakładać z góry jeden wspólny styl całej marki.

Jak szeroki jest asortyment marki poza klasycznymi serwisami obiadowymi

Poza podstawowymi serwisami obiadowymi i kawowymi, oferta Bogucic obejmuje też porcelanowe upominki dekoracyjne i drobne formy kolekcjonerskie, w tym serie o motywach nawiązujących do muzyki czy lokalnych tradycji – to segment, który u niektórych innych polskich fabryk porcelany jest znacznie węższy albo w ogóle nieobecny. Dla klienta oznacza to, że w tej samej marce można jednocześnie skompletować codzienną zastawę i znaleźć osobny, niewielki prezent na konkretną okazję, bez konieczności szukania go u innego producenta.

Tak szeroki rozrzut asortymentu – od porcelany kostnej po drobne upominki – ma jednak swoją cenę w postaci mniejszej przewidywalności stylistycznej: dwie różne serie tej samej marki mogą być projektowane z myślą o zupełnie innym odbiorcy, dlatego przed zakupem większego zestawu warto obejrzeć zdjęcia całej kolekcji, a nie tylko jednego produktu z niej.

Dla kogo sprawdzi się porcelana Bogucice, a dla kogo niekoniecznie

Bogucice to sensowny wybór dla osób, które szukają solidnej polskiej porcelany w rozsądnej cenie i chcą mieć wybór między wzorem klasycznym a nowocześniejszym w ramach jednej marki, a niekoniecznie zależy im na najstarszej możliwej metryce historycznej czy na klasie stricte gastronomiczno-hotelowej. Dobrze sprawdzają się też jako prezent z lokalnym, śląskim akcentem – Kolekcja Śląska jest tu naturalnym wyborem.

Jeśli priorytetem jest odporność typowo hotelowo-restauracyjna przy bardzo dużej intensywności użytkowania, warto porównać serwisy Bogucice z markami, które od początku projektowały swoje kolekcje pod kątem gastronomii. Z kolei osoby szukające najstarszej, nieprzerwanej tradycji manufakturowej i bogatych, ręcznie malowanych reprodukcji historycznych powinny raczej kierować się w stronę marek o dłuższej, ciągłej historii produkcji porcelany.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie i pielęgnacji zastawy Bogucice

Serwisy tej marki są dostępne w wariantach na różną liczbę osób, dlatego przed zakupem warto dokładnie sprawdzić skład zestawu (liczbę talerzy poszczególnych rozmiarów, filiżanek, salaterek), a nie zakładać, że „serwis obiadowy” oznacza zawsze ten sam zestaw sztuk – różni się to między kolekcjami. Porcelana kostna, ze względu na cieńszy czerep, jest zwykle nieco bardziej wrażliwa na uderzenia niż grubsza porcelana twarda, więc jeśli w domu bywa intensywnie eksploatowana (dzieci, częste przyjęcia), warto rozważyć grubszą linię użytkową zamiast najdelikatniejszej porcelany kostnej.

Elementy na sztuki pozwalają dokupować pojedyncze naczynia bez wymiany całego serwisu, ale – tak jak przy innych markach – warto zweryfikować dokładną nazwę wzoru i fason przed zamówieniem, bo Bogucice, podobnie jak inne duże fabryki, prowadzi równolegle kilka linii produktowych o zbliżonej kolorystyce, ale innym kształcie naczyń.

Czy porcelana Bogucice to ta sama fabryka, co przedwojenne Zakłady Porcelany w Katowicach-Bogucicach? Nazwa i tradycja wzornicza są kontynuowane, ale historia własnościowa zakładu po 1994 roku nie była nieprzerwana, a sam zabytkowy budynek fabryczny w Bogucicach od 2012 roku pełni inną funkcję niż produkcyjna – to raczej ciągłość marki niż jednego, niezmiennie działającego zakładu.

Czym różni się porcelana kostna Bogucic od zwykłej porcelany twardej? Porcelana kostna zawiera w masie ceramicznej popiół kostny, co daje cieńszy, bardziej prześwitujący czerep przy zachowaniu odpowiedniej wytrzymałości użytkowej, kosztem nieco większej wrażliwości na uderzenia niż w przypadku grubszej porcelany twardej.

Czy Kolekcja Śląska nadaje się na prezent dla kogoś spoza regionu? Tak – motywy folklorystyczne i lokalne podania są tu raczej elementem dekoracyjnym niż barierą, więc kolekcja sprawdza się jako prezent z wyraźnym, rozpoznawalnym charakterem regionalnym, niezależnie od tego, skąd pochodzi obdarowany.

Czy serwisy Bogucic są bezpieczne w zmywarce i mikrofalówce? W większości tak w przypadku wzorów bez metalicznych zdobień, ale – jak przy każdej porcelanie dekoracyjnej – warto zweryfikować to przy konkretnym produkcie, ponieważ część serii ozdobnych może mieć w tym zakresie ograniczenia.

Źródła

• Porcelana Bogucice – oficjalna strona producenta (porcelanabogucice.pl)
• Zakłady Porcelany „Bogucice” (Katowice-Bogucice; 1922–1994) – Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Muzeum Cyfrowe
• Bogucice – historia i współczesność śląskiej manufaktury porcelany – Allegro.pl
• Katowice. Fabryka Porcelany. Kto, jak i za ile uratował tę katowicką perłę industrialu – Ślązag.pl